Bastion św. Gertrudy powstał jako element miejsko-wojskowego systemu obronnego Gdańska. Wzniesiono go w pierwszej połowie XVII wieku jako jeden z czternastu bastionów obwarowujących miasto i zaprojektował go miejski fortyfikator Antoni van Obberghen.
Jak powstał Bastion św. Gertrudy?
Bastion budowano w latach 1607–1638 na planie pięciokątnego masywu ziemnego. Stanowił część stałych fortyfikacji wznoszonych na załamaniach obwarowań twierdzy i należał do zachodniego ciągu umocnień miasta.
Do bastionu przylega Brama Nizinna z 1626 roku. Brama łączyła Bastion św. Gertrudy z Bastionem Żubr i chroniła podejście do miasta od strony Żuław oraz Traktu Tczewskiego.
Jak zbudowano bastion i jakie pełnił funkcje?
Bastion ma rozległe kazamaty z ceglanymi murami i sklepieniami. W tych pomieszczeniach mieściły się magazyny prochu i amunicji oraz wozownie artyleryjskie. Umocnienie wyposażono w stanowiska obserwacyjne i artyleryjskie oraz wysokie nadszańce z płaskimi tarasami, do których prowadziły ślimakowate pochylnie.
Co zmieniło się z upływem czasu?
Zewnętrzny system obwałowań otaczała podwójna, zygzakowata fosa. Zewnętrzną fosę osuszono w późniejszym czasie; zachowana fosa wewnętrzna tworzy dziś Opływ Motławy. Przed I wojną światową pruscy artylerzyści sadzili na umocnieniach głogi — gęste, kłujące żywopłoty, które pełniły funkcję obronną.
Forteczny charakter umocnień utrzymał się do 1920 roku. Po rozbiórce obiektów wojskowych tereny zaadaptowano na ogródki działkowe, a wały i bastiony udostępniono do rekreacji, zachowując pierwotny kształt. Bastion wpisano do rejestru zabytków w 1967, a po roku 2000 przeprowadzono rekultywację i rewitalizację terenu. Wzdłuż Opływu Motławy wytyczono chodniki i ścieżki rowerowe, przekształcając poforteczne obszary w park rekreacyjny. Piwnice bastionu o powierzchni 4 000 m² były użytkowane jako magazyn telewizorów do końca lat 80. i w 2014 roku przeznaczono je na składnicę konserwatorską.
Informacje praktyczne
- Adres: Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (682 opinie)
