Brama Mariacka to historyczna brama wodna Głównego Miasta, usytuowana nad Motławą przy Długim Pobrzeżu. Zamyka wylot ulicy Mariackiej i stoi obok Domu Towarzystwa Przyrodniczego. Obiekt wyróżnia się późnogotyckimi formami i bogatym wykończeniem elewacji.
Kiedy wzniesiono Bramę Mariacką?
Brama powstała prawdopodobnie w ostatniej ćwierci XV wieku; pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1484 roku. W planie ma wydłużony prostokąt o wymiarach około 25 m × 7,3 m i zamyka wylot ulicy Mariackiej do Motławy. Jej późnogotyckie cechy świadczą o budowie w tym okresie.
Jak wygląda architektura bramy?
Elewacje bramy rozczłonkowano blendami, częściowo podwójnymi, które zamykają się od góry podwójnym ostrołukiem. Wschodnia elewacja flankowana jest masywnymi, ośmiokątnymi wieżyczkami, co nadaje obiektowi większą asymetrię niż sąsiedniej Bramie Chlebnickiej. Całość nakrywa dach dwuspadowy z kalenicą równoległą do Motławy.
W przyziemiu znajduje się przejazd nad którym umieszczono herby. Od strony Motławy widoczny jest herb Królestwa Polskiego, któremu po bokach „kłaniają się” herb Gdańska i herb Prus Królewskich — tzw. pokłon heraldyczny. Od strony ulicy Mariackiej umieszczono herb Gdańska trzymany przez dwa lwy. Nad przejazdami dodano schodkowe szczyty zwieńczone krenelażem podczas powojennej odbudowy.
Jak zmieniało się przeznaczenie budynku?
W XVI wieku brama straciła znaczenie militarne i zaadaptowano ją na mieszkania. Po znacznym zniszczeniu w 1945 roku przeprowadzono odbudowę w latach 1958–61, a budynek przeznaczono do użytku Muzeum Archeologicznego. Podczas prac odbudowawczych pomieszczenia bramne połączono z sąsiednim Domem Towarzystwa Przyrodniczego.
Jakie pamiątki i detale upamiętniają historię bramy?
Od strony Motławy wmurowano tablicę upamiętniającą Alexandra von Humboldta oraz jego związki z Gdańskiem, w tym honorowe członkostwo w gdańskim Towarzystwie Przyrodniczym. Herbowe kompozycje nad przejazdami stanowią stały element odwołujący się do dawnych związków miasta z Królestwem Polskim i Prusami Królewskimi.
Wymiary budowli to około 25 m na 7,3 m.
Informacje praktyczne
- Adres: Mariacka 28/30, 80-833 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (1 497 opinii)
