Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku gromadzi i zabezpiecza zabytki związane z żeglugą, szkutnictwem, okrętownictwem oraz rybołówstwem. Do jego zadań należą prace badawcze, konserwacja zbiorów i upowszechnianie wiedzy o historii morskiej Polski i jej gospodarce. W 2024 r. wszystkie oddziały muzeum odwiedziło 389 364 osób; rekord frekwencji odnotowano w 2017 r., gdy liczba zwiedzających wyniosła 469 836.
Jak powstało muzeum?
Inicjatywy prowadzące do utworzenia muzeum sięgają końca lat 50. XX wieku. W 1958 r. powołano Towarzystwo Przyjaciół Muzeum, a już rok później odpowiednie instytucje podjęły decyzję o założeniu placówki w Gdańsku i zleciły prace przygotowawcze Przemysławowi Smolarkowi. Muzeum oficjalnie powołano 1 stycznia 1962, a Smolarek objął stanowisko dyrektora w marcu 1962 i kierował placówką do 1991 r.
W kolejnych dekadach muzeum rozszerzało działalność i strukturę. Pierwszą siedzibą był gdański Żuraw. W 1972 r. placówka zmieniła nazwę na Centralne Muzeum Morskie. W latach 80. muzeum przejęło i udostępniło zwiedzającym jednostki pływające oraz poszerzyło liczbę oddziałów. W 2010 r. muzeum otrzymało Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", a w grudniu 2013 przyjęto obecną nazwę Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku.
Co można zobaczyć w oddziałach?
Siedziba główna mieści się w Spichlerzach na Ołowiance. W głównym budynku prezentowane są trzy wystawy stałe: "Polacy na morzach świata", "Archeologia Morska i Nurkowanie" oraz "Galeria Morska" z malarstwem marynistycznym. W Spichlerzach znajdują się też archiwum, biblioteka z czytelnią oraz sala konferencyjna.
W strukturze muzeum funkcjonuje kilka charakterystycznych oddziałów i jednostek: Żuraw — zabytkowy budynek dawnej bramy miejskiej z dźwigiem, który 30.04.2024 został ponownie otwarty po remoncie; Ośrodek Kultury Morskiej — oddział z 2012 r. prowadzący szerokie zajęcia edukacyjne i dwie wystawy stałe: "Ludzie – statki – porty" oraz "Łodzie ludów świata"; oraz statki-muzea Sołdek i Dar Pomorza. Sołdek to pierwszy statek pełnomorski zbudowany w Polsce po II wojnie światowej (1949) — na jednostce prezentowane są konstrukcja, wyposażenie i warunki życia marynarzy w połowie XX wieku. Dar Pomorza to trójmasztowa fregata z 1909 r., od 1930 r. służąca jako statek szkolny polskich szkół morskich; wystawa na statku ukazuje historię jednostki i m.in. postać Karola Olgierda Borchardta.
Oddziały poza Gdańskiem oraz konserwacja
Muzeum prowadzi oddziały w innych miejscowościach. W Helu działa Muzeum Rybołówstwa z ekspozycją o dziejach rybołówstwa na Zatoce Gdańskiej oraz tarasem widokowym w wieży kościelnej. W Tczewie mieści się Muzeum Wisły ze stałą wystawą "Wisła w dziejach Polski" oraz Centrum Konserwacji Wraków Statków — w magazynie studyjnym pokazuje się fragmenty wraków odkrytych na dnie Bałtyku, pradawne łodzie i historyczne polskie jachty takie jak Opty, Dal i Kumka IV. W Kątach Rybackich działa Muzeum Zalewu Wiślanego. W Łebie powstaje Muzeum Archeologii Podwodnej i Rybołówstwa Bałtyckiego.
W strukturze muzeum znalazła się także sala BHP Stoczni Gdańskiej — miejsce podpisania porozumień sierpniowych — która była częścią NMM od września do grudnia 2019 r., a następnie została przekazana NSZZ "Solidarność".
Jak muzeum prowadzi działalność edukacyjną?
Dział Edukacji muzeum organizuje oprowadzania z przewodnikiem, lekcje muzealne dla grup szkolnych, zajęcia rodzinne, warsztaty plastyczne dla seniorów oraz warsztaty dla osób niepełnosprawnych. Edukatorzy przygotowują też zajęcia sezonowe w czasie ferii zimowych i wakacji letnich.
Muzeum uczestniczy w imprezach o charakterze masowym, takich jak Noc Muzeów, Europejskie Dni Dziedzictwa czy Weekend seniora z kulturą. Ośrodek Kultury Morskiej pełni rolę centrum edukacji morskiej i obsługuje w szczególności grupy szkolne.
Kierownictwo i dotychczasowi dyrektorzy
Wśród dyrektorów placówki wymienia się kolejno: dr hab. Przemysława Smolarka (1962–1991), doc. dr hab. Andrzeja Zbierskiego (1991–2001), dr inż. Jerzego Litwina (2001–2018) oraz dr Roberta Domżała (2019–2024). Od 2025 roku funkcję dyrektora obejmuje Szymon Kulas, który w 2024 r. pełnił obowiązki p.o. dyrektora. W kierownictwie muzeum są także zastępcy dyrektora: Marcin Westphal i Dorota Nahajowska.
Ostatni akapit kończy informacja o skali odwiedzin: w 2024 r. muzeum odnotowało 389 364 odwiedzających.
Informacje praktyczne
- Adres: Ołowianka 9-13, 80-751 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt, cz–nd 10:00–17:00, śr 13:00–17:00
- Telefon: +48583018612
- Strona internetowa: nmm.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (4 309 opinii)
