| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Paweł Bogdan Adamowicz |
| Urodzenie | 2 listopada 1965, Gdańsk |
| Śmierć | 14 stycznia 2019, Gdańsk |
| Zawód i role | |
| Zawód | prawnik, radca prawny, samorządowiec |
| Pełnione funkcje | prezydent Gdańska (1998–2019); przewodniczący Rady Miasta Gdańska (1994–1998); prorektor Uniwersytetu Gdańskiego (1990–1993) |
| Wykształcenie | |
| Uczelnia | Uniwersytet Gdański, Wydział Prawa i Administracji (magister prawa, 1989) |
| Działalność społeczna i polityczna | |
| Ruchy i organizacje | działacz opozycji demokratycznej w PRL; współzałożyciel regionalnych struktur Platformy Obywatelskiej; Stowarzyszenie "Wszystko dla Gdańska" |
Paweł Adamowicz zaczął działalność publiczną jako uczestnik opozycji przeciwko władzom PRL i szybko zaangażował się w życie akademickie oraz samorządowe Gdańska. Jako prezydent miasta pełnił tę funkcję nieprzerwanie od 1998 roku aż do śmierci.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Gdańsku i uczęszczał do tamtejszych szkół: Szkoły Podstawowej nr 50 im. Emilii Plater oraz I Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika. W latach szkolnych działał w konspiracji solidarnościowej, kolportował prasę podziemną i współwydawał uczniowskie pismo "Jedynka".
W latach 1984–1989 studiował prawo na Uniwersytecie Gdańskim. Podczas studiów współwydawał podziemne pismo studentów "ABC" i w maju 1988 współorganizował strajk okupacyjny na uczelni, pełniąc funkcję przewodniczącego studenckiego komitetu strajkowego. Po uzyskaniu tytułu magistra w 1989 rozpoczął pracę naukową na Uniwersytecie Gdańskim i w latach 1990–1993 był prorektorem ds. studenckich.
Działalność polityczna i samorządowa
W 1990 roku zdobył mandat radnego Gdańska z listy Komitetu Obywatelskiego. W kolejnych latach działał w środowiskach liberalnych i konserwatywnych oraz w strukturach Kongresu Liberalno-Demokratycznego. W latach 1994–1998 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Miasta Gdańska.
Od 1998 był prezydentem Gdańska. W wyborach bezpośrednich w 2002 wygrał w II turze, uzyskując 72,3% głosów. W 2006 i 2010 wygrał wybory już w I turze, a w 2014 uzyskał reelekcję w II turze. W 2018 założył Stowarzyszenie "Wszystko dla Gdańska" i w wyborach ponownie wygrał w II turze z wynikiem 64,8% głosów.
Jako prezydent zajmował stanowiska w organizacjach samorządowych: był prezesem Unii Metropolii Polskich (2007–2015) i inicjatorem Stowarzyszenia Gdański Obszar Metropolitarny. Uczestniczył też w pracach Komitetu Regionów od 2011 roku oraz zasiadał w organach nadzorczych kilku fundacji związanych z kulturą i nauką.
Wybrane decyzje i spory publiczne
W 2016 poparł wprowadzenie Miejskiego Modelu Integracji Imigrantów w Gdańsku i w 2017 podpisał deklarację współdziałania miast w obszarze migracji. W 2017 wziął udział w gdańskim Marszu Równości, wyrażając poparcie dla równouprawnienia osób LGBT; uzasadniał te działania odwołaniem do wartości "Solidarności", w której działał jako młody człowiek.
Władze centralne i prezydent Gdańska wielokrotnie toczyły spory dotyczące obchodów rocznicy wybuchu II wojny światowej na Westerplatte oraz roli Wojska Polskiego w uroczystościach. Adamowicz sprzeciwiał się także pomysłom łączenia muzeów związanych z II wojną światową i domagał się przywrócenia flag Gdańska i Unii Europejskiej przed Muzeum.
W kwietniu 2018 złożył wniosek do ministra sprawiedliwości o delegalizację Obozu Narodowo-Radykalnego, argumentując, że organizacja ta od wielu lat posługuje się retoryką nienawiści rasowej i narodowościowej.
Postępowania sądowe i kontrowersje
W marcu 2015 prokurator postawił mu zarzuty dotyczące nieprawidłowości w oświadczeniach majątkowych; w związku z tym zawieszono jego członkostwo w Platformie Obywatelskiej. W marcu 2016 sąd rejonowy warunkowo umorzył postępowanie na okres próby, a następnie Sąd Okręgowy skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W 2018 Adamowicz i jego małżonka usłyszeli zarzuty dotyczące nieujawnienia dochodów z lat 2011–2012. W innych sprawach prokuratorskich prowadzonych w latach 2015–2019 dochodzenia kończyły się umorzeniem. Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar oceniał działania prokuratury wobec Adamowicza jako nadmierne i przybierające charakter szykan.
Zamach i śmierć
14 stycznia 2019 Paweł Adamowicz został śmiertelnie ranny nożem podczas udziału w finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Zmarł w wyniku odniesionych ran.
