| Dane | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Tomasz Arciszewski |
| Data urodzenia | 1948 |
| Data zgonu | 20 lipca 2026 |
| Miejsce urodzenia | Gdańsk, Polska |
| Zawód / rola | Professor Emeritus, inżynier, wynalazca |
| Miejsca pracy | Politechnika Warszawska; University of Nigeria; Wayne State University; George Mason University |
| Patenty | Polska, USA, Kanada (m.in. joint for space frame) |
| Publikacje | ok. 180 |
| Książki | Successful Education (2009); Inventive Engineering (2016) |
| Odznaczenia | ASCE Award 2004 (Applications of Computers in Engineering) |
| Miejsce zamieszkania | Dolina Shenandoah, Wirginia, USA |
Tomasz Arciszewski był polskim inżynierem i naukowcem, który przez wiele lat pracował w Stanach Zjednoczonych jako wykładowca i badacz. Zyskał rozpoznawalność jako wynalazca z patentami zarejestrowanymi w kilku krajach i autor książek o nauczaniu kreatywności inżynierskiej.
Życiorys i wykształcenie
W 1950 roku rodzina Arciszewskich została wysiedlona z Gdańska do Warszawy, gdzie Tomasz dorastał i ukończył VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana (1965). W 1970 roku skończył studia z wyróżnieniem na Politechnice Warszawskiej o specjalności teoria konstrukcji, a w 1975 otrzymał stopień doktora nauk technicznych. Do 1978 roku pracował w Zakładzie Konstrukcji Metalowych Politechniki Warszawskiej, współpracując przy analizie stalowych konstrukcji szkieletowych.
Kariera naukowa i wynalazki
W 1978 roku Arciszewski podjął pracę na University of Nigeria i pozostał tam do końca 1982 roku; lokalna społeczność akademicka nadała mu tytuł „Chief”. W 1980 roku przywiózł do Nigerii komputer osobisty HP 85A i wykorzystał go do badań nad automatycznym generowaniem koncepcji projektowych. Efektem tych prac był program Robo-Wynalazca, służący do koncepcyjnego projektowania stalowych konstrukcji wysokich.
Do Stanów Zjednoczonych przyjechał jako uchodźca w 1983 roku. Na Wayne State University prowadził badania finansowane przez National Science Foundation. W 1989 i 1991 uzyskał patenty dotyczące połączeń w konstrukcjach przestrzennych (m.in. U.S. Patent No. 4,866,902; Canada Patent No. 1,291,626). W 1994 przeniósł się na George Mason University, gdzie pracował w Systems Engineering Department i pełnił funkcję Associate Director of Machine Learning Center.
Badania naukowe, współpraca i nagrody
Arciszewski koncentrował się na inżynierii wynalazczości, automatycznym pozyskiwaniu wiedzy i projektowaniu ewolucyjnym. Współpracował z Zdzisławem Pawlakiem i Wojciechem Ziarko nad zastosowaniami teorii zbiorów przybliżonych w machine learningu oraz z Kennethem De Jongiem nad wykorzystaniem evolutionary computation w projektowaniu. Niektóre projekty otrzymały finansowanie NSF i NASA.
Był członkiem American Society of Civil Engineers i założycielem ASCE Global Center of Excellence in Computing. W 2004 otrzymał nagrodę ASCE w obszarze zastosowań komputerów w inżynierii.
Dydaktyka, publikacje i książki
Arciszewski prowadził zajęcia i wykłady w wielu krajach — odwiedził 25 państw w Afryce, Ameryce, Azji i Europie i od 1987 roku miał 224 wystąpień publicznych. W Polsce wykładał m.in. na politechnikach w Krakowie, Wrocławiu i Kielcach oraz na Uniwersytecie Wrocławskim i Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Prowadził wykłady także na uczelniach w Austrii, Słowenii, Tajwanie, Włoszech, Szkocji i Chinach.
Jest autorem lub współautorem blisko 180 publikacji. Książka Successful Education. How to Educate Creative Engineers ukazała się w USA w 2009 roku i została wydana także w Chinach i w Polsce. W 2016 opublikował Inventive Engineering, Knowledge and Skills for Creative Engineers. Współredagował specjalną sekcję o General Morphological Analysis w Journal of Technological Forecasting and Social Change (styczeń 2018).
Lata późniejsze i prace nad kreatywnością
W kolejnych latach zainteresował się psychologią poznawczą i neuropsychologią w kontekście myślenia wynalazczego. Pracował z neuropsychologami i psychologami poznawczymi nad modelowaniem procesów twórczych, badając m.in. wpływ fiksacji na innowacyjność i zastosowania teorii świadomości w modelach matematycznych myślenia wynalazczego. Badania te otrzymały wsparcie NSF.
Od 2016 roku mieszkał z żoną Ewą w Dolinie Shenandoah w Wirginii, gdzie kontynuował studia i prace badawcze nad kreatywnością z wykorzystaniem najnowszych osiągnięć nauk o mózgu i psychologii pozytywnej.